Jesteś tutaj: GŁÓWNA> ARTYKUŁY> ZAKŁADANIE FIRMY

WŁASNA DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

JAK ZAŁOŻYĆ WŁASNĄ FIRMĘ

Czym jest działalność gospodarcza?
Według ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest to:
"zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły".

Są różne przyczyny zakładania własnej działalności gospodarczej. Mogą to być na przykład:

  • chęć bycia niezależnym od sytuacji na rynku pracy,
  • pragnienie decydowania o sobie,
  • chęć dania sobie możliwości pracy w ulubionej dziedzinie,
  • pragnienie samorealizacji.

  • Warto, aby przyszły przedsiębiorca znał kolejne etapy zakładania działalności i orientował się w działaniach pobocznych, których będzie musiał przy tym dokonać. To znacznie ułatwi mu początkowe fazy przedsięwzięcia.

    Jednym z pierwszych kroków związanych z powoływaniem do życia własnego podmiotu gospodarczego jest zdecydowanie, w jakiej formie prawnej będzie on funkcjonował. Przyjrzyjmy się bliżej kolejnym ich rodzajom.

    Zacznijmy od ogólnego podziału. Mamy więc:

  • osoby fizycznie indywidualnie prowadzące działalność gospodarczą. Mogą one tworzyć spółki cywilne, które podlegają przepisom Kodeksu Cywilnego;

  • dalej mamy spółki handlowe podlegające Kodeksowi Spółek Handlowych. Mogą to być spółki: jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjna.

  • Inny podział:

  • spółki osobowe: jawne, partnerskie, komandytowe i komandytowo-akcyjne,
  • spółki kapitałowe: z o.o. I akcyjne.

  • Najwięcej przedsiębiorców funkcjonuje jako osoby fizyczne.
    Osoba fizyczna to określenie człowieka od chwili narodzin, do jego śmierci.
    Najwięcej zakładanych spółek zaś stanowią spółki cywilne.

    Uwaga
    Zgodnie z art. 4 ust. 2 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą. Przedsiębiorcami są wspólnicy.

    Przedsiębiorcy rejestrują działalność w odpowiednim rejestrze. W przypadku osób fizycznych i spółek cywilnych jest to ewidencja działalności gospodarczej, a spółek jawnych, komandytowych, komandytowo-akcyjnych, partnerskich i z ograniczoną odpowiedzialnością - Krajowy Rejestr Sądowy.

    Niestety, zgłoszenie do rejestru sądowego jest związane z kosztami. Ponadto jest nieco skomplikowane i może być czasochłonne.

    Dużo prostsze i bezpłatne jest zaś wpisanie się do ewidencji. Można tego dokonać wypełniając odpowiedni, krótki formularz w jednym okienku w urzędzie miasta lub przesyłając go listem poleconym albo wysyłając drogą mailową wypełnioną wersję elektroniczną dokumentu.
    Zanim się tego dokona, należy jednak wybrać numery PKD z Internetu lub książki PKD. Określają one rodzaj działalności.

    W przypadku niektórych form działalności należy sporządzić stosowną umowę.

    Niejednokrotnie wymogiem jest umowa w postaci aktu notarialnego. Bywa też, że aby stworzyć daną spółkę, należy włożyć odpowiedni wkład finansowy. Czasem musi być też zapewniona odpowiednia liczba wspólników. Szerzej tym zagadnieniom przyjrzymy się w dalszej części tej pracy.

    Za najbezpieczniejszą formę działalności uznaje się spółkę z o.o. Za zobowiązania tego rodzaju spółki odpowiada spółka całym swoim majątkiem, zaś wspólnicy tylko do wielkości swojego wkładu.
    Od tej reguły jest jeden wyjątek: jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Wówczas wspólnicy za jej zobowiązania odpowiadają solidarnie swoim majątkiem.
    Mogą jednak uwolnić się od tej odpowiedzialności, jeśli wystąpią przesłanki z art. 299 § 2 Kodeksu spółek handlowych. Jedną z takich przesłanek może być na przykład ogłoszenie o upadłości.

    Przy wyborze formy prawnej działalności warto zwrócić uwagę jeszcze na jeden aspekt: sposób opodatkowania. Na przykład warto wiedzieć, że w przypadku prowadzących działalność gospodarczą osób fizycznych oraz spółek cywilnych opodatkowane są jedynie ich dochody. Zaś w przypadku spółek z o.o. Opodatkowanie jest podwójne: dochód spółki i dochód jej wspólników.

    Spółki z o.o. Mają obowiązek prowadzenia pełnej księgowości. Inne rodzaje spółek mają taki obowiązek dopiero po uzyskaniu za poprzedni rok obrotowy kwoty 1.2 mln euro.

    Zanim rozpocznie się działalność gospodarczą, warto wiedzieć, że niektóre jej formy są regulowane prawnie. Na przykład:

  • działalność kantorowa podlega prawu dewizowemu,
  • w zakresie usług detektywistycznych Ustawie o usługach detektywistycznych,
  • a w dziedzinie organizowania imprez turystycznych Ustawie o usługach turystycznych.

  • Formy prawne prowadzenia działalności gospodarczej

    Jest wiele form prowadzenia działalności. Zanim się ją rozpocznie, warto dowiedzieć się, jak wyglądają prawa i obowiązki każdej z nich.

    Najprostszą formą jest przedsiębiorstwo jednego właściciela, który jest osobą fizyczną. Podstawą prawną jest tu Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej oraz Kodeks cywilny. Odpowiada on za zobowiązania swojej firmy całym majątkiem. Aby móc prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą, należy wpisać się do ewidencji działalności gospodarczej.

    Podstawą prawną utworzenia spółki cywilnej jest Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 860-875 Kodeksu cywilnego.

    Cechy spółki cywilnej:

  • wspólników łączy umowa,
  • nie ma ona ani osobowości prawnej ani sądowej,
  • każdy ze wspólników może prowadzić jej sprawy chyba, że umowa stanowi inaczej,
  • za zobowiązania spółki odpowiadają wspólnicy całym swoim majątkiem,
  • majątek wniesiony do spółki jest majątkiem wspólnym.


  • Spółka jawna zaś jest jednostką nie mającą osobowości prawnej. Podstawą prawną, która określa zasady jej tworzenia i działania są art. 22-85 Kodeksu spółek handlowych.

    Cechy spółki jawnej:

  • może zaciągać zobowiązania i nabywać prawa,
  • może pozywać i być pozywana,
  • każdy ze wspólników tej spółki ma możliwość reprezentowania jej,
  • każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem,
  • majątek, który zostanie wniesiony do spółki przez wspólników, jest jej majątkiem.

  • Zawieranie spółki jawnej

  • należy stworzyć i podpisać umowę spółki w formie pisemnej,
  • a następnie zgłosić firmę do KRS.

  • Spółka ta powstaje z chwilą wpisania do rejestru.

    Spółka partnerska zaś jest tworzona na potrzeby wykonywania wolnego zawodu przez wspólników zwanych tu partnerami. Jej tworzenie i funkcjonowanie określają art. 86-101 Kodeksu spółek handlowych.

    Cechy tej spółki:

  • może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania,
  • może pozywać i być pozywana,
  • każdy z partnerów ma prawo do reprezentowania spółki,
  • partnerzy to osoby fizyczne mające odpowiednie uprawnienia do wykonywania danego wolnego zawodu,
  • partnerzy nie ponoszą prawnej odpowiedzialności za zobowiązania pozostałych partnerów.

  • Jak zawrzeć spółkę partnerską

  • należy zawrzeć umowę spółki. Powinna być ona w formie pisemnej pod rygorem nieważności,
  • następnym krokiem jest zgłoszenie spółki do KRS. Spółka powstaje z chwilą wpisania do rejestru.

  • Spółka komandytowa jest tworzona na podstawie art. 102-124 Kodeksu spółek handlowych.
    Cechy spółki komandytowej:

  • może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana,
  • reprezentują ją komplementariusze,
  • komandytariusz odpowiada za zobowiązania tej spółki do sumy komandytowej. Jest ona ustalana w umowie spółki;
  • komplementariusz zaś odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem.

  • Aby założyć spółkę komandytową należy

  • zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego,
  • zgłosić spółkę do rejestru przedsiębiorców. Spółka powstaje z chwilą wpisania jej do rejestru.

  • Spółkę komandytowo-akcyjną tworzy się na podstawie art. 125-150 Kodeksu spółek handlowych. Prawa komplementariuszy określane są przepisami spółki jawnej. W pozostałych sprawach tej spółki zastosowanie mają przepisy prawne stosowane w przypadku spółek akcyjnych.

    Cechy spółki komandytowo-akcyjnej:
  • jest to spółka osobowa,
  • minimalny kapitał zakładowy to 50 000 zł,
  • wspólnikami są komplementariusze i akcjonariusze,
  • za zobowiązania spółki odpowiedzialność ponosi komplementariusz,
  • akcjonariusze nie ponoszą żadnej odpowiedzialności,
  • spółka jest reprezentowana przez komplementariuszy,
  • walne zgromadzenie jest organem obowiązkowym,
  • obowiązkowa jest również rada nadzorcza, jeśli liczba akcjonariuszy jest większa, niż 25.

  • Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest tworzona na podstawie art. 151-300 Kodeksu spółek handlowych.

    Cechy sp z o.o.:

  • ma osobowość prawną,
  • minimalny kapitał zakładowy wynosi 5000zł,
  • minimalna wartość udziału to 50zł,
  • utworzyć ją może jedna i więcej osób,
  • wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki,
  • zarząd i zgromadzenie wspólników to organy obowiązkowe,
  • spółkę tę reprezentuje zarząd,
  • jeśli kapitał zakładowy ma wartość powyżej 500 000zł, a liczba wspólników przewyższa 25, to spółka musi powołać dodatkowo radę nadzorczą lub komisję rewizyjną, których zadaniem jest kontrola działania spółki.

  • Aby utworzyć sp z o.o. należy

  • spisać umowę zawarcia spółki,
  • wspólnicy muszą wnieść wkłady,
  • ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną,
  • dokonać wpisu do rejestru.

  • Podstawą prawną powstania i działania spółki akcyjnej są art. 301-490 Kodeksu spółek handlowych.

    Cechy sa.:

  • ma osobowość prawną, którą nabywa z chwilą wpisania do rejestru,
  • minimalny kapitał zakładowy to 500 000zł,
  • minimalna wartość akcji to 1gr.,
  • stworzyć tę spółkę może minimum jedna osoba,
  • akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania tej spółki; są zobowiązani do wnoszenia wkładów w formie pieniężnej lub pracy,
  • obowiązkowymi organami są: rada nadzorcza, zarząd i walne zgromadzenie,
  • zarząd reprezentuje spółkę.


  • Jak rozpocząć działalność gospodarczą ogółem

    W przypadku przedsiębiorców, którzy są osobami fizycznymi, należy złożyć prawidłowo wypełniony wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Wniosek ten składany jest w urzędzie miasta. Zawiera następujące informacje:

  • nazwę firmy przedsiębiorcy,
  • pesel przedsiębiorcy,
  • NIP,
  • oznaczenie miejsca zamieszkania,
  • adres firmy,
  • określenie w postaci numerów PKD przedmiotu działalności,
  • w przypadku zawarcia umowy spółki cywilnej należy zawrzeć informację o zaistnieniu tego zdarzenia,
  • dane pełnomocnika, o ile przedsiębiorca go posiada,
  • numer telefonu i adres mailowy, o ile przedsiębiorca go ma.

  • Jak zgłosić spółkę z o.o.?

    Zarząd musi złożyć do sądu rejestrowego wniosek o zarejestrowanie spółki. Zgłoszenie to powinno zostać złożone do 6 miesięcy od daty sporządzenia umowy. Należy do niego dołączyć wymienione w formularzu załączniki, a ponadto:

  • umowę spółki,
  • oświadczenie wszystkich członków zarządu, że zostały wniesione wkłady,
  • dowód na ustanowienie zarządu,
  • listę wspólników. Powinna ona zawierać liczę i wartości ich wkładów;
  • wzory podpisów członków zarządu poświadczone notarialnie.

  • Przedsiębiorcy powinni też postarać się o uzyskanie wpisu do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej, aby uzyskać REGON. W przypadku osób fizycznych, składa się wniosek RG-1 wraz z formularzem o wpis do ewidencji. Pozostałe osoby składają wniosek w wojewódzkim urzędzie statystycznym w ciągu 14 dni od uzyskania wpisu do KRS.

    Kolejny krok to wizyta w urzędzie skarbowym w celu uzyskania NIP (nie dotyczy osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność, ich NIP staje się NIPem firmy). Można to zrobić poprzez złożenie wniosku wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji lub KRS-u, albo bezpośrednio u naczelnika urzędu skarbowego.

    Trzeba też powiadomić urząd skarbowy o wyborze metody opodatkowania.

    Wielu przedsiębiorców powinno też założyć firmowy rachunek bankowy.