Ludzie dużo mówią o szacunku. „Szanujmy innych, aby inni nas szanowali” – mawiają. „Szanuj swoich rodziców i ludzi starszych”. Ludzie dużo mówią o szacunku. Wobec innych. Ale niekoniecznie wobec siebie samych. Tymczasem szacunek, to prawdopodobnie najważniejsza z wartości. Dlaczego?
DLACZEGO SZACUNEK DO SIEBIE JEST TAK ISTOTNY
Szanuj siebie
Kiedy szanujesz siebie, nie pozwalasz siebie krzywdzić i nie pozwalasz, aby ktoś cię krzywdził. Kiedy szanujesz kogoś, nie krzywdzisz tego kogoś. Stąd wynika, że jeśli by istniał powszechny szacunek, to nie byłoby krzywdzonych ani krzywdzących. A to z kolei oznacza, że nie byłoby więzień, aresztów, wojska, policji, straży miejskiej, wojen – bo nie byłyby one potrzebne.
CZY JEST MOŻLIWE ZBUDOWANIE SPOŁECZEŃSTWA OPARTEGO NA POWSZECHNYM SZACUNKU
„Utopia!” – krzyknie ktoś. Jednakże ponad 100 lat temu pewne małe społeczeństwo potrafiło stworzyć kulturę pełną szacunku. Byli to Indianie Hopi. W ich słownictwie nie było kiedyś słów takich, jak „kradzież”, „gwałt” czy „zabójstwo”. Po prostu nie istniały u nich te problemy. Największą znaną zbrodnią było kłamstwo. Oczywiście, kiedy dotarła do nich tak zwana „cywilizacja” pojawiły się te problemy i u nich, a wraz z nimi słowa je opisujące. Niemniej przykład tych Indian dowodzi, że powszechny szacunek jest po prostu kwestią dobrej woli.
DLACZEGO WARTO SZANOWAĆ SIEBIE
Warto szanować siebie, gdyż kiedy szanujesz siebie, spełniasz swoje marzenia. Nie zgadzasz się na to, co ci szkodzi. Umiesz prosić o to, czego potrzebujesz. Jesteś asertywny, pewny siebie i masz adekwatne poczucie własnej wartości. Szanujesz innych i żyjesz szczęśliwie, gdyż wybierasz zawsze to, co jest dla ciebie dobre.
POCZĄTKI UPADKU SZACUNKU DO SIEBIE
Jak to się stało, że w pewnym momencie człowiek zapomniał o szacunku, szacunku wobec siebie, a więc i wobec innych?
Dzieci z natury szanują siebie
Każde normalne dziecko kocha i szanuje siebie. Wybiera zawsze to, co najlepsze. Dopiero jest uczone, że tak nie należy postępować. Wmawia się mu, że jego interes nie jest istotny, ma myśleć przede wszystkim, albo nawet wyłącznie o innych. Jeśli czyni inaczej, jest nazywane egoistą czy samolubem. Chwali się je zaś za postępowanie zgodne z oczekiwaniem. W ten sposób niszczona jest asertywność, pewność siebie i poczucie własnej wartości. Jednakże wielki wpływ na rozwój braku szacunku do siebie ma bez wątpienia szkoła. To tu przede wszystkim dziecko uczy się braku szacunku do siebie. Jak to wygląda?
- Musi wytrzymać po 45 minut przez wiele godzin niemal bez ruchu siedząc na twardym krześle i koncentrując się na rzeczach, które je nie interesują i które są przedstawiane możliwie nudno.
- Jeśli potrzebuje iść do ubikacji, musi prosić o zgodę, zamiast po prostu wyjść.
- Może być głodne lub spragnione. Ale i tak musi poczekać do zwykle pięciominutowej przerwy.
- Musi odpowiadać zgodnie z życzeniem nauczycieli, niekoniecznie zgodnie z własnymi opiniami.
W ten sposób dziecko uczy się nie szanować swojego organizmu. A jeśli nie szanuje swojego ciała, to nie potrafi już szanować całej reszty siebie. Uczy się też, że jego opinie nie są istotne. I tak przez lata. Potem już bardzo łatwo zgadza się na to, by być wyzyskiwanym czy też szykanowanym w pracy albo też oszukiwanym przez rząd. Przez lata przyzwyczajeń do tego, iż nie jest ważne, staje się biernym, zgadzającym się na swoją krzywdę obywatelem tak często powtarzającym frazę „Co ja mogę”.
Czy musi jednak tak być?
Nie. Jesteś dorosły. Sam możesz decydować o swoim życiu.
Wychowaj siebie na nowo. Przeprogramuj swój umysł na szacunek do siebie. Wszystko zależy od ciebie.
Marta Pyrchała-Zarzycka